سخن روز

شادی و خوشبختی را هدف اصلی زندگی تان قرار دهید و کلیه فعالیت هایتان را بر اساس این هدف سازمان دهی کنید

آرشیو خبر
لینک خبرگزاری ها
خبرگزاری ایرنا
خبرگزاری ایسنا
خبرگزاری موج
خبرگزاری تسنیم
خبرگزاری فارس
 خبرگزاری مهر
خبرگزاری تابناک 
هنر در طبیعت نهفته است و متعلق است به کسی که آن را از طبیعت استخراج کند (تولستوی)                           در تعلیمات دینی ما  و در سنت انبیاء و اولیاء درختکاری ، آبیاری و به طور کلی آباد سازی زمین و مزرعه و مرتع و پرورش دام و طیور عبادت محسوب می شود (مقام معظم رهبری )                                 همه جواب ها در طبیعت نهفته است (بل)                               بکاشتند و بخوردیم ، کاشتیم و خوردند      چو بنگری همه برزگران یکدیگریم  (مرزبان نامه)                                             درختان خشک در مسیر تند باد ها شکسته خواهند شد ، پس در مسیر زندگی انعطاف پذیر باشید .                                        اگر چه در کنار جنگل زندگی می کنی  ولی قدر درخت و چوب را بدان   ( ضرب المثل چینی )                                               برگ درختان سبز در نظر هوشیار      هر ورقش دفتری است معرفت کردگار                                        طبیعت بزرگترین دانشگاه و پر رمز و راز ترین کلاس برای بشریت است

مروری بر عملیات بیولوژیک آبخیزداری

محمد رضا مطبوع ریاحی
مسئول بیولوژیک آبخیزداری


بخشی از طرح های اجرایی آبخیزداری در قالب عملیات کشت گیاهی ( بیولوژیکی ) با اهداف کلی گسترش پوشش گیاهی و حفاظت خاک می باشد و معمولاً با مشارکت آبخیزنشینان انجام می پذیرد .
توجه به درختکاری و پوشش گیاهی امری است الزامی و حفاظت از درختان یکی از وظایفی است که آبخیزنشینان باید از آن اطلاع و آگاهی داشته باشند .
عملیات بیولوژیکی آبخیزداری به چند روش قابل اجرا می باشد :
نهالکاری
بذرکاری
علوفه کاری
کپه کاری

زندگی میلیون ها نفر از مردم کره زمین به درختان وابسته است . درختان نقش  عمده ای در تولید غذا تامین علوفه و سوخت دارند . درختان سهم چشمگیری در نحوه  اشتغال و منابع جوامع روستایی کشورهای توسعه نیافته دارا می باشند .
      آب و باد  به طور  دائم  خاک را در معرض فرسایش قرارمی دهند. یعنی در هر سال سبب جابجایی میلیارد ها تن خاک زراعی می گردند. کشاورزان دراثر بروز فرسایش خاک حاصلخیز خود را از دست می دهند.

روش نهالکاری در آبخیزداری
 کاشت تلفیقی
کاشت نهال یا بذر در گودهای احداثی


کاشت تلفیقی :
پس از اجرای پروژه های مکانیکی لازم است که عملیات بیولوژیک از جمله نهالکاری در محدوده آن ها اجرا گردد. به عنوان مثال در پخش سیلاب ها ، بانکت ها ، پشت بندهای سنگ و سیمان و بند های خاکی می توان عملیات تلفیقی انجام داد . ( پخش سیلاب حسین آباد خور، بانکت های صادقیه فریدونشهر  بند های خاکی سیبک  فریدونشهر بندهای رسوبگیر گلپایگان ، کاشت اکالیپتوس در سرآسیاب نطنز)
    نحوه کار بدین صورت است که در دیواره های پخش سیلاب ها و یا محل هایی که قابل کاشت باشند نهالکاری انجام می گیرد و یکی دوسال آبیاری انجام می گیرد و سالهای بعد آبی که وارد پخش سیلاب می گردد نیاز آبی گیاه را تامین می نماید .

 
کاشت نهال در گودهای احداثی :
در عرصه هایی که دارای فرسایش شیاری و دارای شیب باشد گودهایی احداث می گردند و نهال بادام در پاییز کشت می گردند.( بادامکاری در قلعه حوض نجف آباد )



فایده های درختان :
تهیه غذا : درختان در تهیه مواد غذایی ارزش و اهمیت زیادی دارند بسیاری از میوه ها که در تغذیه انسان نقش اساسی دارند از درختان به دست می آید.
کم کردن آلودگی هوا : درختان بهترین وسیله برای تصفیه هوا هستند . درختان به راحتی گازکربنیک و آلودگی های هوا را جذب می کنند و به جای آن اکسیژن آزاد می سازند .علاوه بر آن درختان وسیله ای برای جذب گرد و خاک و مواد سمی هوا هستند . دانشمندان با آزمایش ثابت کرده اند هر هکتار جنگل 2 تا 4 تن گرد و خاک هوا را گرفته و هوا را پاک و تمیز می کند.
زیباسازی محیط : درختان دارای چشم انداز ومنظره زیبایی هستند این چشم اندازها در آسایش و آرامش روحی و سمی افراد تاثیر بسزایی دارند وجود درختان در اطراف زمین های کساورزی ، دامنه کوهستان ها در کنار               رودخانه ها و اطراف خیابان ها و جاده ها محیط را تغییر داده و باعث زیبایی آن می شود .
جلوگیری از فرسایش خاک : آب و باد بطور دائم خاک را فرسایش می دهند و در نتیجه هر ساله میلیاردها تن خاک سطحی زمین را جابجا می کنند با عمل فرسایش خاک حاصلخیز از دسترس و فایده رسانی خارج می شود .درختان و درختچه ها می توانند مانع فرسایش خاک شده و از آن نگهداری کنند با استفاده از درختان بازسازی پوشش گیاهی انجام می گیرد و قسمت های زیادی از زمین های کشاورزی در مناطق خشک نیز حفاظت می شوند .
به وجود آمدن بادشکن : با کاشت درختان در اطراف مزرعه ها می توان سرعت و شدت باد را کم کرده و در نتیجه از تبخیر شدید آب ، گیاهان و سطح خاک مزرعه جلوگیری می شود و تولید محصول زیاد خواهد شد .
تهیه مواد اولیه کارخانه های صنایع چوب
الف : درختکاری با نهال
تهیه نهال : در این روش از نهالهایی که قبلاً در نهالستان یا خزانه تهیه شده اند استفاده می شود یک نهالستان خوب باید از آفات و بیماریهای گیاهی به دور باشد اگر آفت و یا بیماری در آن دیده شود خیلی زود باید آنرا از بین ببرید خاک نهالستان باید کامل و سرشار از مواد غذایی باشد .
آماده کردن محل کاشت : پس از تعیین محل کاشت درختان با توجه به عمق و نوع خاک و اندازه های ریشه نهال در محل مورد نظر گودالی کنده می شود هر چه خاک بد و کم عمق باشد و هر چه ریشه نهال بزرگتر باشد اندازه های گودال نیز باید بزرگتر باشد .
      برای درختان گردو ابعاد 1×1×1 متر می باشد و برای درختان دیگر 80×60×80 سانتی متر می باشد
 
درآوردن نهال از زمین نهالستان : درآوردن نهال از نهالستان و منتقل کردن آن به محل اصلی کاشت کار بسیار مهمی است و به دقت فراوان نیاز دارد زیرا ممکن است قسمتی از اعضای نهال به خصوص ریشه ها آسیب ببیند .
        هیچ وقت نباید برای درآوردن نهال از زمین آن را بکشید بلکه باید طوری عمل کنید که ریشه ها به طور کامل سالم بمانند این کار باید در دوره زمان استراحت نهال یعنی زمستان هنگامی که خاک تا حدودی نمناک و هوا آرام و بدون باد است انجام گیرد .
        خصوصیات یک نهال خوب :
       یک نهال خوب باید خصوصیات زیر را داشته باشد .
       ریشه فراوانی داشته باشد .
       سانه آن مستقیم و بدون انشعاب باشد .
       تاج آن طبیعی و انشعاب داشته باشد .
       پوست نهال شاداب و آبدار باشد .
       بریدگی در ریشه نباشد .
       تنه نهال زخم نباشد .
زمان کاشت نهال :
               بطور کلی زمانی نهال کاشته می شود که در حال استراحت می باشد دوره استراحت از زمان ریختن برگها شروع می شود با توجه به سردی و گرمی آب و هوای منطقه های مختلف از آذرماه تا فروردین می باشد . بهترین زمان در استان اصفهان نیمه دوم آذرماه است .
محل کاشت نهال :
   هنگامی که نهال را از زمین نهالستان بیرون میاورند ممکن است تعدادی از ریشه های آن زخمی شود هنگام کاشتن نهال در محل اصلی باید با قیچی باغبانی ریشه های زخمی را هرس کنید و شکل مناسب به ریشه ها بدهید . پس از هرس ریشه ها و پیش از گذاشتن نهال درداخل گودال بهتر است ریشه ها را در محلول پهن تازه گاو و خاک رس و آب که قبلاً در ظرفی تهیه شده فرو کنید و سپس آنرا بکارید .
   برای کاشت نهال ابتدا مقداری خاک مرغوب کف گودال بریزید بعد نهال را روی آن قرار دهید بطوریکه نهال در وسط و ریشه در اطراف پخش شوند و نهال به حال طبیعی در گودال قرار گیرد سپس روی ریشه را کم کم با مخلوطی از خاک مرغوب پر کنید .
    در محلهایی که باد شدید است از قیم برای نگهداری نهال استفاده می شود .

هنگام کاشت نهال ,
ریشه ها نباید بیرون خاک بمانند















ریشه های نهال نبایدبیش از حد زیر خاک قرار داده شود


    هنگام کاشت نهال  ریشه ها نباید در هم پیچیده و ناصاف باشد

  در گودال کاشت نهال نباید سنگ های بزرگ وجود داشته باشد.


عملیاتی که پس از اجرای عملیات نهالکاری در سالهای بعد باید انجام گیرد
شاخه زنی
بهترین نهال نهالی است که یک تنه است مطابق شکل یعنی تا ارتفاع 80 سانتی متری شاخه جانبی و یا جوش نداشته باشد لذا جهت رسیدن به این مهم انجام عملیات شاخه زنی در سالهای دوم و سوم الزامی است این عمل در پاییز موقعی که برگها ریزش می کنند انجام میگیرد که اصولاً از 15 آذرماه به بعد می باشد .
عدم شاخه زنی باعث بوته ای شدن نهال می گردد و رشد کافی نخواهد داشت پس از هرس خشک در پاییز در صورتیکه در بهار شاخه های جدیدی سبز شدند سریعاً نسبت به حذف اقدام می گردد . ( هرس سبز)



مبارزه با آفات
در صورتیکه کاشت بذر انجام گرفته باشد کرم آگروتیس به جوانه صدمه میزند که باید از طعمه مسموم ( کاه و کلش که با سم سوین آغشته گردد ) جهت مبارزه استفاده کرد .
کود :
   جهت هر گود در پاییز  سال  سوم  مقداری  کود حیوانی پوسیده یک کیلو و مقداری کود شیمیایی کامل N.K.P هر گود 250 گرم و در پای نهال پاپیل می گردد .
قیم :
   جهت جلوگیری از خم شدن توسط برف و باد نیاز به قیم می باشد .
پیوند :
   پایه تلخ برای دیمکاری مناسب می باشد در صورتیکه پیوند در نظر باشد در پاییز سال سوم پیوند جوانه و یا در سال دوم پیوند لوله ای زده می شود .
واکاری :
   بعضی از گودها بر اثر عواملی نهال آنها از بین رفته است لذا واکاری از امور مهم  می باشد .
نهال مورد نیاز در یک گود:
  اگر نهالکاری در گوده ها با بذر انجام گرفته باشد .در صورتیکه در بهار چندین بذر سبز شد باید یکی از آنها نگهداری و بقیه حذف شود
بذرکاری))ب : نهالکاری با کاشت مستقیم دانه
 
   اگر شرایط برای جوانه زدن دانه ها و رشد آنها فراهم باشد می توان مستقیم بذر رادر محل اصلی کاشت نمود  بذر برای جوانه زدن و ادامه رشد در مرحله اول باید سالم و به دور از آفات و بیماریها باشد در مرحله دوم شرایط محیطی برای آن باید فراهم شود
گونه های بادام مورد کاشت در پروژه های
آبخیزداری
بادام تلخ واریته آمارا
بادام اسکوپاریا
بادام ارژن


روشهای بذرکاری انواع بادام

کاشت در سطح عرصه های کاملا تخریب شده و بدون پوشش گیاهی با احداث گود  توسط دستگاه مکانیکی (تراکتور-بیل بکهو-بیل مکانیکی)


کاشت روی خطوط بانکت توسط کارگر


کاشت در سطح عرصه با احداث چاله توسط کارگر


رشد یکساله بادام اسکورپیا



رشد بادام اسکوپاریا منطقه اذان شهرستان شاهین شهر و میمه



گلدهی بادام اسکوپاریا(پروژه رحمت آباد نطنز)



باردهی اسکوپاریا قمبوان دهاقان



رشد یکساله بادام ارژن

کاشت بادام ارژن منطقه دامنه شهرستان فریدن


   بهبود شرایط زیست محیطی (آشیانه پرنده روی درخت بادام دیم)
پروژه بادامکاری همگین دهاقان



عرصه آماده کاشت بذر بادام



رشد 6ماهه بادام تلخ آمارا




رشد بادام آمارا پس از 4 سال شهرستان چادگان (دیم)



پروژه بذرکاری بادام
رشد بادام دیم شهرستان چادگان


گلدهی بادام دیم آمارا شهرستان سمیرم



محصول بادام دیم منطقه علی عرب شهرستان چادگان

 
شرایط محیطی برای جوانه زدن عبارتند از :
رطوبت :
آب برای نرم کردن پوسته دانه و فعال کردن قسمتهای داخل بذر لازم است بنابراین خیساندن دانه در آب پیش از کاشتن جوانه زدن آن را سرعت می دهد .
هوا :
گیاهان برای جوانه زدن به هوا نیاز دارند بنابراین زمینهای سست و فشرده برای دانه مناسب نیستند و همچنین ممکن است دانه هایی که در خاکهای سنگین مانند خاکهای رسی و یا در عمق زیاد خاک کاشته می شوند خوب جوانه نزنند
حرارت :
حرارت روی تعداد دانه هائی که جوانه میزند و همچنین سرعت جوانه زدن اثر می گذارد مقدار حرارت برای جوانه زدن بر حسب نوع دانه فرق می کند .
عمق کاشت :
عمق کاشت در بهتر سبز شدن دانه ها اثر میگذارد هر دانه دو تا سه برابر قطر آن باید زیر خاک رود .
کاشت بذر بادام در گود : (دیمکاری)
   با بیل مکانیکی در عرصه هایی که پوشش گیاهی وجود نداشته باشد و مناسب کاشت باشد گودهایی به ابعاد 1×1×1 متر احداث می گردد و در پاییز بذر در عمق 7 سانتی متری کاشت می گردد . فواصل باید 7×7 متر باشد که در هر هکتار 200 گود حفر می گردد . خاک در وسط گوده طوری باید ریخته شود که آب روی آن را نگیرد تا از سله جلوگیری شود . لازم به ذکر است خاک تحت الارض توسط بیل در جلوی شیب ریخته شود که گوده بصورت آبگیر درآید و سپس خاک سطح الارض در گودال ریخته می شود .
علوفه کاری :
  یکی از پروژه هایی که در آبخیزداری برای حفظ آب و خاک و تولید اجرا می گردد علوفه کاری است بدین سان که در اراضی شیبدار  که دارای مالکیت شخصی می باشد و در گذشته به کاشت گندم و یا ..... اختصاص داشته . اقدام به کشت گیاهان علوفه ای مثل   اسپرس مینماییم. کاشت گندم هر ساله نیاز ب شخم دارد لذا خاک زراعی از دست می رود این خاک در پشت مخازن سدها جمع می گردد و خسارات جبران ناپذیری به عرصه ها وارد میآید .
    معاونت آبخیزداری با در اختیار دادن بذر در اختیار مردم آنها را به کاشت یونجه و اسپرس دراراضی شخصی وشیبدار ترغیب می نماید . لازم به ذکر است کاشت گندم دیم هر هکتار 300کیلو محصول میدهد در حالیکه اگر همین زمین به کشت یونجه اختصاص یابد 5 برابر تولید خواهیم داشت ضمن آنکه بذرگیری  انجام وخاک هم حفظ میگردد
    روش کار :
    در پاییز زمین شخم زده می شود و در بهار یا پاییز اقدام به کشت می گردد .  در هر هکتار 30 کیلو بذر یونجه و یا 50 هکتار بذر اسپرس کاشت می گردد.  .
کپه کاری :
  در مراتعی که پوشش گیاهی از بین رفته است اقدام به کاشت گیاهان مرتعی مینمائیم . گیاهانی که در نظر گرفته می شود بسته به منطقه متفاوت است و سعی می گردد همان گیاهانی که در گذشته در منطقه موجود بوده اند ولی در اثر شخم وچرای بی رویه از بین رفته اند احیاء گردند .
   گیاهانی همچون : برموس ، اگروپایرون ، جاشیر ، کما ، درمنه ، استیپابارباتا ، سکاله
روش کاشت کپه کاری :
  
   چاله هایی به ابعاد 20×20×30 سانتیمتر به فاصله یک متری با بیل دستی احداث می گردد و بذر گیاهان مثلاً برموس به میزان 8 کیلو در هکتار در چاله ها کشت می گردد.
نمونه ای از فعالیتهای بیولوژیک آبخیزداری استان اصفهان





بادام کاری دیم شهرستان دهاقان



بادام کاری دیم صادقیه فریدونشهر




نهالکاری ایستگاه آبخیزداری چادگان



کاشت بادام اسکوپاریا شهرستان برخوار



بادامکاری اسکوپاریا طالخونچه مبارکه




بادام کاری اسکوپاریا اسفرجان شهرضا




کاشت بادام اسکوپاریا روی خطوط بانکت  شهرستان شهرضا




نهالکاری در محدوده سد خمیران شهرستان نجف آباد



کاشت بادام دیم آمارا شهرستان گلپایگان



کاشت بادام اسکوپاریا منطقه کوهپایه شهرستان اصفهان




کاشت بادام اسکوپاریا شهرستان لنجان




کاشت نهال اکالیپتوس شهرستان آران و بیدگل




بادام کاری اسکوپاریا شهرستان کاشان




  رشد15 ساله بادام اسکو پاریا روی خطوط بانکت

 
نکته بسیار مهم
  هدف مهم آبخیزداری از اجرای عملیات بیولوژیک حفظ و احیاء عرصه های آبخیز می باشد .لذا کاشت بادام تلخ واریته آمارابصورت دیم با وسیله مکا نیکی در اراضی انجام میگیرد که پوشش گیاهی دراثر شخم و شیار از بین رفته و خاک در معرض فرسایش شدید باشد بنابراین از شخم زدن در بین خطوط کاشت باید اجتناب گردد و شرایط اراضی باید به صورتی باشد که بهره برداری از آن لطمه ای به موقعیت طبیعی و مرتعی آن نزند و تغییر کاربری و احداث باغ که منطبق با اهداف آبخیزداری نیست انجام نشود

بازدید : 3652 24 اسفند 1392 ساعت 12:13 ب.ظ
 
درحال بارگزاری
درحال بارگزاری
درحال بارگزاری
جستجو در سایت
آخرین ویدئوها