سخن روز

مومن تملق نمی گوید و حسد نمی برد ، مگر در طلب علم . ( امام باقر ع )

آرشیو خبر
لینک خبرگزاری ها
خبرگزاری ایرنا
خبرگزاری ایسنا
خبرگزاری موج
خبرگزاری تسنیم
خبرگزاری فارس
 خبرگزاری مهر
خبرگزاری تابناک 
هنر در طبیعت نهفته است و متعلق است به کسی که آن را از طبیعت استخراج کند (تولستوی)                           در تعلیمات دینی ما  و در سنت انبیاء و اولیاء درختکاری ، آبیاری و به طور کلی آباد سازی زمین و مزرعه و مرتع و پرورش دام و طیور عبادت محسوب می شود (مقام معظم رهبری )                                 همه جواب ها در طبیعت نهفته است (بل)                               بکاشتند و بخوردیم ، کاشتیم و خوردند      چو بنگری همه برزگران یکدیگریم  (مرزبان نامه)                                             درختان خشک در مسیر تند باد ها شکسته خواهند شد ، پس در مسیر زندگی انعطاف پذیر باشید .                                        اگر چه در کنار جنگل زندگی می کنی  ولی قدر درخت و چوب را بدان   ( ضرب المثل چینی )                                               برگ درختان سبز در نظر هوشیار      هر ورقش دفتری است معرفت کردگار                                        طبیعت بزرگترین دانشگاه و پر رمز و راز ترین کلاس برای بشریت است

ترسیب کربن

  مقدمه

غلظت  Co2 اتمسفري از سال 1750 تا كنون به دليل احتراق سوخت هاي فسيلي و تغيير كاربري اراضي، حدود 31% افزايش پيدا كرده است، كه حدود 34% از كل ميزان كربن منتشر شده ساليانه، ناشي از تغيير كاربري اراضي و 66% آن از طريق احتراق سوختهاي فسيلي وارد هوا مي گردد. لذا به منظور كاهش دي اكسيدكربن اتمسفري و ايجاد تعادل در محتواي گازهاي گلخانه اي، كربن اتمسفر مي‌بايست جذب و در فرم هاي متعدد ترسيب گردد. ترسيب كربن در زيتوده گياهي و خاك‌هايي كه تحت اين زيتوده هستند، ساده‌ترين و به لحاظ اقتصادي عملي‌ترين راهكار ممكن جهت كاهش    Co2اتمسفري محسوب مي‌گردد.

تاریخچه

در سال 1972 در کنفرانس استکهلم شعار "تنها یک کره خاکی داریم" اولین جرقه‌های توسعه پایدار را زد. در اجلاس ریو در برزیل که اجلاس زمین نام گرفت 179 کشور  موضوع گرم شدن زمین را به‌عنوان یک دغدغه توسعه پایدار، فقر و محیط‌زیست مد نظر قرار داده که منجر به دستور کار 21 به عنوان منشور توسعه پایدار شد که امروزه مورد توجه همه کشورها از جمله ایران قرار گرفته است. دستور کار 21 می‌گوید هرجایی را که می‌خواهید توسعه دهید از بالا نسخه نپیچید. توسعه محلی استراتژی محلی می‌خواهد؛ به عبارت دیگر برای روستاها باید در روستا برنامه‌ریزی کرد نه در شهرهای بزرگ. بدین منظور کنوانسیون تغییر آب و هوا جهت تثبیت غلظت گازهای گلخانه‌ای در جو در سطحی که از اثرات خطرناک فعالیت های بشر بر سیستم اقلیم جلوگیری نماید در سال 1992تشکیل گردید. در این راستا جمهوری اسلامی ایران نیز به عنوان کشوری که به این کنوانسیون ملحق شده (1371) علاقمند به تأمین اهداف مدنظر می باشد و از طریق سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور احیای اراضی تخریب یافته و بیابانی را در راستای بیابانزدایی و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در الویت قرار داده است.
در اجلاس ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی در سال 2002، 191 نفر از سران دولتها و سازمان‌های دولتی و غیر دولتی کنار هم جمع شدند و در آنجا بر مصوبات اجلاس ريو و مواردی مثل "توسعه پايدار، اختصاص بودجه براي مبارزه با بيابان‌زايي" و نهایتاً "تقویت نقش سازمان‌های مبتنی بر جوامع محلی" تأکید شد.
در آوریل سال 2003 میلادی (1382 هجری شمسی) اولین سند پروژه بین المللی ترسیب کربن با سرمایه گذاری تسهیلات جهانی زیست محیطی (GEF) با توافق مشترک دولت جمهوری اسلامی ایران و برنامه عمران ملل متحد (UNDP) به منظور افزایش میزان کربن ترسیب شده به وسیله گونه های کاشته شده و مدل سازی آن در منطقه حسین آباد غیناب شهرستان سربیشه (استان خراسان جنوبی) مبادله و عملیات اجرایی آن از 2005 میلادی آغاز گردید. در ادامه پروژه ترسیب کربن در راستای تحقق یکی از الویت‌های توسعه دولت جمهوری اسلامی ایران یعنی مقابله با بیابان‌زایی و تخریب سرزمین با هدف توسعه یک مدل مدیریت مشارکتی و احیای اقتصادی منابع طبیعی تخریب شده در مناطق خشک و نیمه خشک توأم با توسعه پایدار روستایی مشتمل بر ظرفیت سازی برای مردم، دستگاه های محلی و افزایش جذب کربن اتمسفر در راستای مقابله با گرمایش کره زمین، در 6 استان دیگر اجرا و به تبع آن برای استان اصفهان نیز در دست بررسی قرار گرفت. پروژه ترسیب کربن با همکاری برنامه عمران ملل متحد (UNDP) و تسهیلات جهانی زیست محیطی (GEF) به منظور دستیابی به منافع زیست محیطی و بهبود شرایط اجتماعی،اقتصادی ساکنان محلی طراحی شده است.
این پروژه اقدام ملی مهمی است که درصدد اولویت بندی نیازهای مهم مردم محلی، دولت، برنامه عمران ملل متحد و صندوق زیست محیطی جهانی است.
این پروژه می تواند به عنوان یکی از تلاش‌های دولت ایران در جهت انجام تعهدات زیست محیطی جهانی خود مدنظر قرارگیرد. بنابراین اجرای موفق این پروژه به تحقق اهداف جهانی، ملی و منطقه‌ای کمک شایانی می‌کند.


 

   اهداف پروژه

به طور کلی اهداف پروژه ترسیب کربن را می توان در سه سطح اهداف محلی، ملی و جهانی بررسی کرد.
  • هدف محلی: بهبود شاخص توسعه انسانی (توان افزایی و بهبود شرایط اجتماعی- اقتصادي)
  • هدف ملی: احیاي مراتع تخریب یافته در مناطق خشک و نیمه خشک با مشارکت مردم
  • هدف جهانی: ارایه مدلی اقتصادي براي ترسیب کربن و کاهش گازهاي گلخانه اي
 

محدوده مطالعات طرح ترسیب کربن در شرق استان اصفهان، از شرق شهر هرند در شهرستان اصفهان تا 10 کیلومتري غرب شهر ورزنه را شامل میشود. این منطقه از نظر تقسیمات سیاسی و اداري در محدوده شهرستان اصفهان، بخش بن رود به مرکزیت شهر ورزنه و دهستان گاوخونی به مرکزیت روستاي قورتان، قرار دارد. محدوده مورد بررسی شامل 7 روستا با نام‌هاي اشکهران، بلان، قورتان، باقرآباد، شریف آباد، کبریت و هاشم آباد است. در آخرین تقسیمات سیاسی- اداري سال 1390 روستاهاي مورد بررسی از توابع دهستان گاوخونی واقع در بخش بن رود شهرستان اصفهان است. براساس آمار و اطلاعات سال 1390 ، در مجموع حدود 1460 خانوار و 5163 نفر جمعیت در محدوده مورد مطالعه سکونت دارند.
بخش بن رود، جلگه ی نسبتاً همواری است که در 25 کیلومتری آن تالاب گاوخونی قرار گرفته است و در قسمت جنوب شرقی آن تپه‌هایی از شن روان و ماسه‌های بادی وجود دارد که به صورت رشته هایی تا نزدیکی جرقویه دیده می‌شود. مقدار بارندگی 80 میلیمتر در سال است که جزء نقاط خشک و کویری به حساب می‌آید.
از مجموع 72000 هکتار وسعت منطقه پروژه ترسيب كربن، 1636 هکتار شامل کانون های بحران فرسایش بادی درجه یک یا شدید و 11455 هکتار شامل کانون های بحرانی درجه دو یا متوسط است که از این مساحت، بیش از 364 هکتار از اراضی قبل از سال 1384 توسط اداره امور بیابان با گونه گیاهی Haloxylon sp. نهال کاری شده است.
دلایل انتخاب این محدوده را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد:
•         موفقیت طرح های سنواتی مقابله با بیابان زایی در منطقه
•         وجود جاذبه های توریستی و اکوتوریستی در منطقه
•         گستردگی سطوح منابع طبیعی قابل اجرای طرح.
•         وجود شرکت تعاونی مرتعداری و پرورش گوسفند گاوخونی ورزنه اصفهان، فعال و نمونه کشوری
•          استقبال مردمی از اجرای طرح و آمادگی برای مشارکت در اجرای پروژه.
•         تعامل و همکاری بین مسئولین شهرستان و اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان.


روستای بلان
روستای بلان (Balan) که جزء روستاهای قدیمی بخش بن رود محسوب می‌شود در حاشیه رودخانه‌ی زاینده رود قرار دارذ.
روستای بلان جزء روستاهای کم جمعیت بخش بن رود محسوب می‌شود. بر اساس آمار ارائه شده توسط دهیار روستا، جمعیت روستا در حال حاضر (1393) در حدود 297 نفر است که از این تعداد در حدود 156 نفر را زنان و 141 نفر را مردان تشکیل می‌دهند که حدود 71 نفر خانوار را شامل می‌شود.

روستاي قورتان

روستای قورتان (Ghoortan) که جزء روستاهای قدیمی بخش بن رود محسوب می‌شود در حاشیه رودخانه‌ی زاینده رود قرار دارد. زاینده رود در جنوب روستا واقع شده و این روستا از شمال با روستای باقر آباد و شریف آباد، از شرق با روستای اشکهران و از جنوب غربی با روستای بلان هم جوار است.
بر اساس آمار ارائه شده توسط دهیار روستا، جمعیت روستا در حال حاضر (1393) در حدود 1252 نفر است که از این تعداد در حدود 617 نفر را زنان و 635  نفر را مردان تشکیل می‌دهند که حدود 310 نفر خانوار را شامل می‌شود، به عبارتی بُعد خانوار در این روستا به طور تقریبی 4 نفر است.
مهمترین مرکز تاریخی منطقه و همچنین مهمترین مرکز تاریخی روستای قورتان، ارگ تاریخی روستای قورتان است که به عنوان دومین ارگ زنده ایران شناخته شده است. در داخل این ارگ نیز اماکن تاریخی مانند مسجد با قدمت 1000 سال و حسینیه قدیم و خانه‌هایی با جاذبه های گردشگری فراوان در حاشیه زاینده رود به چشم می خورد. همچنین دو عدد برج کبوترخانه در اراضی مرتعی روستا با قدمت 1000 ساله وجود دارد که هنوز تخریب نشده است. آب انبار شاه‌عباسی با قدمت 500 سال از دیگر مراکز تاریخی روستا به شمار می‌رود.



 

روستاي شريف آباد

روستای شریف آباد (Sharif Abad) كه از شمال به روستای کبریت (جادة مواصلاتی ورزنه هرند جدا کنندة این دو روستا محسوب می‌شود)، از شرق به شهر ورزنه، از غرب به روستای باقر آباد و از جنوب به روستای قورتان محدود می‌شود. فاصلة این روستا تا مرکز بخش (شهر ورزنه) در حدود 18 کیلومتر و با مرکز دهستان در حدود 5 کیلومتر می‌باشد.
بر اساس آمار ارائه شده توسط دهیار روستا، جمعیت روستا در حال حاضر (1393) در حدود 397 نفر است که از این تعداد در حدود 209 نفر را زنان و 188 نفر را مردان تشکیل می‌دهند که حدود 104 خانوار را شامل می‌شود.



روستاي باقر آباد

روستای باقر آباد (Bagher Abad)جزء روستاهای نسبتاً کم جمعیت بخش بن رود محسوب می‌شود. بر اساس آمار ارائه شده توسط دهیار روستا و مرکز آمار، جمعیت روستا در حال حاضر (1394) در حدود 388 نفر است که از این تعداد 193 نفر را زنان و 195 نفر را مردان تشکیل می‌دهند که 106 نفر خانوار را شامل می‌شود.



روستاي كبريت

روستای کبریت (Kebrit) كه از شمال به تودشک، از جنوب به روستاهای باقر آباد و شریف آباد (جادة مواصلاتی ورزنه هرند جدا کنندة این سه روستا محسوب می‌شود)، از شرق به شهر ورزنه و از غرب به روستای هاشم آباد محدود می‌‌شود.
روستای کبریت جزء روستاهای با جمعیت کم بخش بن رود محسوب می‌شود. بر اساس آمار ارائه شده توسط دهیار روستا، جمعیت روستا در حال حاضر (1393) در حدود 349 نفر است که از این تعداد در حدود 183 نفر را زنان و 166 نفر را مردان تشکیل می‌دهند که حدود 108 نفر خانوار را شامل می‌شود.


روستاي هاشم آباد

روستای هاشم آباد (Hashem Abad) که جزء روستاهای قدیمی بخش بن رود محسوب می‌شود و از نظر مسافتی به شهر هرند نزدیک‌تر است. معبر اصلی روستای هاشم‌ آباد قسمتی از جاده هرند- ورزنه به طول 1285 متر می‌باشد.
بر اساس آمار ارائه شده توسط دهیار روستا، جمعیت روستا در حال حاضر (1393) در حدود 1240 نفر است که از این تعداد در حدود 620 نفر را زنان و 620 نفر را مردان تشکیل می‌دهند که حدود 300 نفر خانوار را شامل می‌شود.



   روستای اشکهران

روستای اشکهران (Oshkohran) از توابع دهستان گاوخونی بوده و فاصله آن تا مرکز دهستان 4 کیلومتر و تا مرکز بخش 10 کیلومتر است و از شهر اصفهان 105 کیلو متر فاصله دارد. این روستا که جزء روستاهای قدیمی بخش بن رود محسوب می‌شود در حاشیه رودخانه‌ی زاینده رود قرار داشته و از شمال به رودخانه زاینده رود، از شرق به شهر ورزنه، از غرب به روستای بلان و از جنوب به جاده اژیه به سمت ورزنه محدود می‌شود.
روستای اشکهران جزء روستاهای نسبتاً پر جمعیت بخش بن رود محسوب می‌شود. بر اساس آمار ارائه شده توسط دهیار روستا و مرکز آمار، جمعیت روستا در حال حاضر (1394) در حدود 1409 نفر است که از این تعداد در حدود 689 نفر را زنان و 720  نفر را مردان تشکیل می‌دهند که حدود 359  نفر خانوار را شامل می‌شود.

 

گام‌هاي اجرايي

الف- اقدامات اولیه        
1-     انتخاب محدوده پروژه بر اساس شاخص هاي تعیین شده در پروژه
2-     ابلاغ حکم مدیر اجرایی استان توسط دفتر بیابان سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري به آقاي حسينعلي نريماني رئيس اداره امور بيابان
3-     عقد موافقت نامه استانی با توجه به رویکرد پروژه
4-     انتخاب روستاهای هدف بر اساس شاخص‌های تعیین شده در پروژه
5-     انتخاب کارشناس و تسهیلگران بسیج جامعه محلی و توسعه روستایی بر اساس شاخص‌های تعیین شده و با توجه شرح خدمات، وظایف، خصوصیات و ویژگی ها از طريق برگزاري آزمون (انتخاب آقاي مسيب بقايي دكتري ترويج و آموزش كشاورزي و خانم اعظم محمدي كارشناس ارشد مرتعداري به عنوان تسهيلگران جامعه محلي استان اصفهان)
6-     آموزش مرحله ای کارشناس و تسهیلگران بسیج جامعه محلی و توسعه روستایی به منظور آشنایی با رویکرد و روش کار
7-     تجهیر و افتتاح دفتر پروژه در شهر ورزنه


ب) بسیج جامعه محلی
1-     برگزاری نشست اطلاع رسانی و هماهنگی با مقامات محلی ( فرمانداری، بخشداری، شورای بخش) برای معرفی پروژه


2-     برگزاری نشست اطلاع رسانی و هماهنگی با تمامی شوراها و معتمدین محلی روستاهای هدف برای معرفی پروژه و اهداف آن





3-      برگزاری نشست آگاهی رسانی با تمامی اهالی روستاهای هدف برای معرفی پروژه و درخواست انتخاب کمیته توسعه روستا





پ) مطالعات ارزیابی مشارکتی روستایی(
Participatory Rural Appraisal)     
1-     تهیه نقشه منابع و اجتماعی روستا با مشارکت تمامی  اهالی  وایجاد حلقه اتحاد و اعلام آمادگی برای مشارکت در پروژه





2-     تأیید و تشکیل کمیته مدیریت منابع و توسعه روستا 



3-     گردش روستایی با کمیته های توسعه روستا





4-     روندیابی و  تهیه تقویم روزانه و فصلی 




5-     تهیه ماتریس هزینه و درآمد و ماتریس هزینه فایده برای تحلیل معیشت های موجود



6-     شناسایی ساختارهای اجتماعی و رهبران محلی و ترسیم نمودار ون برای تحلیل سازمانی 


7-     نیازسنجی مشارکتی و اولویت بندی نیازها با مشارکت تمامی اهالی 



8-     ترسیم درخت مشکلات برای تحلیل مشکلات و پیشنهاد راه حل ها و راه کارهای بومی 


9-     برگزاری نشست های جداگانه با کشاورزان، دامداران، زنان و جوانان در صورت نیاز


10-  تحلیل ذینفعان
11-  بررسی مطالعات انجام شده و تهیه خلاصه مطالعات
12-  جمع آوری اطلاعات مورد نیاز (دانش بومی، شناسایی پتانسیل های شغلی، شناسایی و معرفی مشاغل سازگار با محیط زیست)
13-  تهیه و تدوین گزارش مطالعات به تفکیک روستاهای هدف بر اساس مدل پنج سرمایه
14-  جمع آوری برنامه های ادارات و سند توسعه در سطح شهرستان
15-  جمع بندی گزارش ها

ت) مطالعات پایه
1-     انتخاب مشاور مطالعات پایه
2-     انجام مطالعات پایه  توسط مشاور مطالعات پایه
برگزاری جلسات مشترک برای يجاد هماهنگي هاي درون سازماني به منظور مديريت پايدار منابع طبيعي و کمک به تلفیق مطالعات مشارکتی و مطالعات پایه با رویکرد برنامه ریزی منطقه ای و مشارکت محور

 
 
درحال بارگزاری
درحال بارگزاری
درحال بارگزاری
جستجو در سایت
آخرین ویدئوها